De risico's van een derdenbeslag: waarom je een derdenverklaring niet moet negeren

Een beslag onder een derde, en vervolgens stilte

Als schuldeiser is het frustrerend als je debiteur niet betaalt. Een krachtig middel om je geld toch te innen is het leggen van conservatoir of executoriaal derdenbeslag, bijvoorbeeld op een bankrekening of een openstaande factuur van jouw debiteur bij een klant of zakenpartner.

De derde die het beslag ontvangt, krijgt de wettelijke plicht om een derdenverklaring af te leggen. Wat gebeurt er echter als deze derde beslagene de oproep negeert of een onvolledige verklaring geeft? De gevolgen kunnen voor die derde fors zijn.

Wat is een derdenverklaring en waarom is die verplicht?

Bij derdenbeslag moet de derde op grond van art. 475 Rv binnen de wettelijke termijn een verklaring afleggen over wat hij aan de schuldenaar verschuldigd is. Dit is essentieel voor de beslaglegger om te bepalen wat er daadwerkelijk te halen valt.

Daarnaast voorkomt deze verplichting dat de derde stiekem betalingen verricht aan de schuldenaar, terwijl er beslag rust op die vordering. Het is een formele procedure die zorgt voor transparantie in de financiële relaties tussen partijen.

Wat gebeurt er als de derde geen (volledige) verklaring aflegt?

Laat de derde de verklaring achterwege of geeft hij een onduidelijk antwoord? Dan kan de beslaglegger op basis van art. 476 lid 4 Rv de derde aansprakelijk stellen voor de volledige vordering van de beslaglegger.

De derde wordt dan geacht de schuld aan de schuldenaar verschuldigd te zijn, alsof het zijn eigen schuld is. De bewijslast verschuift: de derde moet in een procedure aantonen dat hij minder of niets verschuldigd was aan de schuldenaar.

Wat was er aan de hand in deze zaak bij het Gerechtshof?

In de zaak van ECLI:NL:GHARL:2024:4078 legde de gemeente beslag onder een B.V. waar de debiteuren (DGA's) werkzaam waren. De B.V. verklaarde summier dat zij niets verschuldigd was aan de schuldenaren.

De gemeente was het hier niet mee eens en stelde de B.V. aansprakelijk. De kernvraag voor het hof was of de summiere verklaring gelijkgesteld moest worden aan het uitblijven van een verklaring, waardoor de B.V. zelf voor het dwangsombedrag van de debiteuren zou moeten opdraaien.

Het oordeel van het Gerechtshof

Het hof oordeelde dat de verklaring van de B.V. ernstig tekortschoot. Er was niet met redenen omkleed en er ontbraken bewijsstukken, terwijl de B.V. wel banden had met de debiteuren.

Het hof stelde vast dat de verklaring gelijkstond aan het niet afleggen van een verklaring. De B.V. werd daarom veroordeeld tot betaling van het volledige bedrag, omdat zij er niet in slaagde haar stellingen met deugdelijke bewijzen te onderbouwen.

Wat betekent dit voor jou als derde beslagene?

• Neem een oproep tot het afleggen van een derdenverklaring altijd serieus en reageer binnen de gestelde termijn.
• Leg de verklaring volledig en naar waarheid in; een onvolledige of achtergehouden verklaring kan als uitblijven worden aangemerkt.
• Besef dat bij uitblijven de fictie van art. 476 lid 4 Rv werkt: je kunt aansprakelijk worden gesteld voor de volle vordering.
• Houd bewijs bij van wat je wel en niet aan de schuldenaar verschuldigd bent, voor het geval je tegenbewijs moet leveren.
• Schakel bij twijfel direct een advocaat in; aansprakelijkstelling kan aanzienlijke financiële gevolgen hebben.

Wat doe je nu?

Word jij als derde beslagene aangesproken of twijfel je over de afhandeling van een beslaglegging? Wacht niet af tot de procedure escaleert. Vroegtijdig juridisch advies is cruciaal om te voorkomen dat je onbedoeld de schuld van een ander moet betalen.

Uitspraak

Deze blogpost is gebaseerd op ECLI:NL:GHARL:2024:4078.