Wanneer is een bestuurder persoonlijk aansprakelijk jegens schuldeisers?
Als bestuurder van een B.V. geniet je in de basis bescherming; de B.V. is de contractspartij, niet jij persoonlijk. Toch is die bescherming niet absoluut, zeker niet wanneer schuldeisers buiten de boot vallen. In dergelijke gevallen kun je op grond van een onrechtmatige daad (art. 6:162 BW) in privé worden aangesproken voor de schulden van de vennootschap.
Bij deze vorm van externe bestuurdersaansprakelijkheid draait het om de vraag of jou als bestuurder een persoonlijk, ernstig verwijt te maken valt. Het gaat hierbij niet om een reguliere zakelijke inschattingsfout, maar om handelen dat naar maatschappelijke maatstaven als onbetamelijk wordt beschouwd. Wil je de juridische fundamenten begrijpen, verdiep je dan in de belangrijkste uitgangspunten van bestuurdersaansprakelijkheid.
De Beklamel-norm: verplichtingen aangaan die je niet kunt nakomen
De bekendste grond voor externe aansprakelijkheid is de zogenaamde Beklamel-norm. Je bent persoonlijk aansprakelijk als je namens de B.V. verplichtingen aangaat terwijl je wist of behoorde te weten dat de B.V. deze verplichtingen niet zou kunnen nakomen.
Daarnaast is vereist dat je wist of behoorde te weten dat de vennootschap geen verhaal zou bieden voor de resulterende schade. Het gaat hierbij om het moment waarop de verbintenis wordt aangegaan; achteraf praten is altijd makkelijker. Als bestuurder moet je dus een realistische afweging maken of je toekomstige verplichtingen wel kunt inlossen met de middelen die je hebt of redelijkerwijs kunt verwerven.
Frustratie van betaling en verhaal (Ontvanger/Roelofsen)
Een tweede belangrijke categorie betreft het handelen van de bestuurder waardoor schuldeisers geen verhaal kunnen krijgen op het vermogen van de B.V. Dit wordt ook wel het 'frustreren' van schuldeisers genoemd. Denk hierbij aan het selectief betalen van schuldeisers, waarbij vriendjespolitiek of eigenbelang prevaleert boven gelijke behandeling.
Ook het onttrekken van vermogen aan de vennootschap of het bewust onbenut laten van mogelijkheden om de financiële positie te verbeteren kan tot aansprakelijkheid leiden. Het draait om het selectief voldoen van schulden, waardoor voor anderen geen verhaal meer overblijft. Je kunt dit risico beperken door zorgvuldig te handelen en de belangen van schuldeisers mee te wegen.
Rode cijfers en de grens van het verantwoorde ondernemen
Veel bestuurders vragen zich af of rode cijfers automatisch leiden tot persoonlijke aansprakelijkheid. Het simpele antwoord is: nee, een negatief eigen vermogen is op zichzelf onvoldoende om een bestuurder persoonlijk aansprakelijk te houden.
Ondernemen brengt risico's met zich mee, en verliezen horen daar soms bij. De grens ligt bij het punt waarop het onverantwoord wordt om de onderneming te continueren terwijl je weet dat crediteuren hierdoor schade zullen lijden. Wanneer er geen enkel vooruitzicht meer is op herstel en je toch doorgaat met het aangaan van verplichtingen, stap je de gevarenzone van het onbehoorlijk bestuur binnen.
De bestuurder die zélf een B.V. is (art. 2:11 BW)
Bij veel grotere structuren is de bestuurder van de werkmaatschappij zelf een holding-B.V. Dit biedt echter geen schild tegen aansprakelijkheid voor de achterliggende bestuurder. Op grond van artikel 2:11 BW wordt de aansprakelijkheid van de bestuurder-rechtspersoon namelijk doorgetrokken naar de bestuurder van die rechtspersoon.
Dit betekent dat de 'doorbraak van aansprakelijkheid' ook geldt voor de DGA die zijn onderneming via een holding-structuur voert. Je kunt je dus niet verschuilen achter een vennootschappelijke laag als je persoonlijk verantwoordelijk bent voor de onrechtmatige gedragingen van de vennootschap.
Aandachtspunten op een rij
- Wees alert op de financiële positie van je B.V. en houd een adequate administratie bij. Zorg er ook voor dat je de jaarrekening tijdig deponeert.
- Voorkom selectieve betalingen waarbij één crediteur voorrang krijgt zonder gegronde zakelijke reden.
- Ga geen nieuwe verplichtingen aan als je weet dat de B.V. deze bij voorbaat niet kan nakomen.
- Zorg voor goede verslaglegging van belangrijke bestuursbesluiten; dit dient als jouw bewijs bij latere discussies.
- Houd privévermogen en zakelijk vermogen strikt gescheiden om discussies over onttrekkingen te voorkomen. Wees ook voorzichtig met een turboliquidatie als er nog schuldeisers zijn.
- Win tijdig advies in bij eerste tekenen van financiële nood of dreigende faillissementssituaties.
- Wees je ervan bewust dat art. 2:11 BW aansprakelijkheid door trekt naar jouw holding-bestuur.
Wat doe je nu?
Externe bestuurdersaansprakelijkheid is een complex speelveld waar de bewijslast en de nuance in de rechtspraak grote gevolgen kunnen hebben voor jouw privévermogen. Het is cruciaal om niet te wachten tot de dagvaarding op de deurmat valt of de curator aanklopt. Schakel vroegtijdig een gespecialiseerde ondernemingsrechtadvocaat in om jouw positie te beoordelen, verweer voor te bereiden en risico's in kaart te brengen.
Vragen over bestuurdersaansprakelijkheid?
Mr. Vincent Besters helpt u graag. Neem vrijblijvend contact op voor een eerste gesprek.
Neem contact op →
Heeft u juridische vragen naar aanleiding van deze uitspraak?
Mr. Vincent Besters helpt u graag verder. Neem vrijblijvend contact op voor een eerste gesprek.
Neem contact op →