De tekst van de overeenkomst
Elke dag worden er vele overeenkomsten gesloten. Wanneer je in overeenstemming met een ander afspraken maakt, doe je er dan ook goed aan om deze schriftelijk vast te leggen. Zo weten beide partijen wat ze van elkaar mogen verwachten. Het is niet eenvoudig om alles in een overeenkomst op te nemen en soms zijn afspraken ook niet altijd even goed te begrijpen.
Wat gebeurt er nu als er onduidelijkheid ontstaat? Over bijvoorbeeld de betekenis van begrippen of de uitleg van delen van de tekst. Als je het niet eens kunt worden over de precieze bedoeling van de afspraken kan er een geschil ontstaan. Aan de rechter kan voorgelegd worden hoe teksten moeten worden uitgelegd. Waar de rechter zoal op let en waar je zelf dus ook op kunt letten, leggen we je uit in deze blog.
Een duidelijke overeenkomst bevat hopelijk alle gemaakte afspraken die tussen partijen zijn overeengekomen. Het kan natuurlijk voorkomen dat er onvoorziene omstandigheden zijn waar geen rekening mee is gehouden, of dat er naderhand discussie ontstaat over de uitleg van bepaalde afspraken. Wanneer je er samen niet uitkomt kan er een geschil ontstaan. Een derde kan helpen bij de uitleg van tekst en verschillende bepalingen. Dit kan een advocaat zijn, maar uiteindelijk ook een rechter.
Het Haviltex-criterium
In het Nederlandse recht geldt het zogenaamde Haviltex-criterium voor de uitleg van overeenkomsten. Dit criterium is vernoemd naar een arrest van de Hoge Raad uit 1981. Volgens dit criterium komt het bij de uitleg van een overeenkomst niet alleen aan op de taalkundige betekenis van de tekst, maar ook op de zin die partijen in de gegeven omstandigheden over en weer redelijkerwijs aan elkaars verklaringen en gedragingen mochten toekennen en op hetgeen zij te dien aanzien redelijkerwijs van elkaar mochten verwachten.
Dit betekent dat de rechter bij de uitleg van een overeenkomst niet alleen naar de letterlijke tekst kijkt, maar ook naar de bedoeling van partijen, de context waarin de overeenkomst tot stand is gekomen, en alle overige relevante omstandigheden van het geval.
Conclusie
Bij het opstellen van overeenkomsten is het belangrijk om zo duidelijk mogelijk te zijn. Mocht er toch discussie ontstaan over de uitleg van bepalingen, dan zal de rechter aan de hand van het Haviltex-criterium bepalen wat partijen hebben bedoeld. Het is daarom verstandig om bij het opstellen van belangrijke overeenkomsten juridisch advies in te winnen.