Track Record: Opheffing conservatoir beslag geweigerd in geschil over zonnepanelen en Turks-Nederlandse handelsrelatie

Mr. Vincent Besters stond ESTG B.V. bij in een kort geding over conservatoir beslag in een internationaal handelsgeschil

In januari 2018 deed de Rechtbank Gelderland (Arnhem) uitspraak in een kort geding waarbij mr. V.M. Besters optrad als advocaat van ESTG B.V. (European Solar Technology Group), een groothandel in zonnepanelen. Een Turkse leverancier had conservatoir beslag gelegd op de bankrekening van ESTG. ESTG vorderde opheffing van dat beslag — de rechtbank wees die vordering af.

Waar ging de zaak over?

ESTG had voor circa €1 miljoen aan zonnepanelen ingekocht bij een Turkse fabrikant. Een bedrag van ruim €533.000 was nog onbetaald. ESTG betwistte de vordering echter, onder meer vanwege:

• Aanzienlijke kwaliteitsgebreken (verbogen panelen, kleurverschillen, dubbele serienummers);
• Leveringsvertraging van zes maanden, waardoor ESTG een heel seizoen haar klanten niet kon bedienen;
• Niet-nagekomen garantie- en certificeringsverplichtingen;
• Een onverwachte prijsverhoging door de leverancier.

ESTG stelde haar totale schade op circa €126.000, die zij wilde verrekenen met de openstaande koopprijs.

De Turkse leverancier had eerder al (in 2016) beslag laten leggen, maar dat was opgeheven na het stellen van een bankgarantie door ESTG. Daarna had de rechtbank in april 2017 — in de eerdere bodemprocedure — geoordeeld dat de zaak via arbitrage in München moest worden beslecht (de DIS). De leverancier startte vervolgens een arbitrageprocedure én legde opnieuw conservatoir beslag.

Het standpunt van ESTG

ESTG vorderde opheffing van het nieuwe beslag, omdat:

• De vordering van de Turkse leverancier ondeugdelijk was gezien de verrekenbare tegenvordering;
• De leverancier al was beveiligd door de eerder gestelde bankgarantie van €533.447;
• Het nieuwe beslag bovenop die bankgarantie disproportioneel en onnodig was.

Wat oordeelde de rechter?

De voorzieningenrechter wees de vordering tot opheffing af:

• Summierlijk bestaan van de vordering aannemelijk. De Turkse leverancier had voldoende aangetoond dat er een aanzienlijke openstaande betalingsvordering was. De tegenvorderingen van ESTG waren niet zonder meer verrekenbaar in het kader van een opheffingskortgeding.
• Bankgarantie dekte de vordering niet volledig. De eerder gestelde bankgarantie was uitsluitend inroepbaar na een uitvoerbaar bij voorraad verklaard vonnis in de bodemprocedure — maar die bodemprocedure was nu de arbitrageprocedure in München. De rechtbank twijfelde eraan of de bankgarantie ook kon worden ingeroepen bij een arbitrale uitspraak.
• Zwaarwegende belangen van de beslaglegger. Gelet op de onzekerheid over de inroepbaarheid van de bankgarantie bij arbitrage, bestond er voldoende grond het beslag te handhaven.

Wat betekent dit voor ondernemers?

Deze uitspraak leert ondernemers een aantal praktische lessen over conservatoir beslag en internationale handelscontracten:

• Een bankgarantie is niet automatisch een alternatief voor beslag bij arbitrage. Let er bij het stellen van zekerheid op dat de garantievoorwaarden ook aansluiten bij de gekozen wijze van geschilbeslechting (arbitrage vs. rechter).
• Conservatoir beslag is een krachtig instrument. Een schuldeiser die summierlijk zijn vordering aannemelijk kan maken, heeft in principe recht op beslaghandhaving — ook als de schuldenaar een stevige tegenvordering heeft.
• Kwaliteitsklachten moeten tijdig en schriftelijk worden gemeld. In internationale koopovereenkomsten (zoals hier onder het Weens Koopverdrag) gelden strikte termijnen voor kwaliteitsmeldingen. Te laat klagen kan uw tegenvordering ondermijnen.
• Internationale handelsgeschillen vragen om aandacht voor procesrechtelijke details. De vraag welk recht van toepassing is op de beslagprocedure (hier: Nederlands recht) en welk recht op de hoofdvordering (hier: Turks recht / Weens Koopverdrag) kunnen sterk van elkaar afwijken.

Uitspraak

Deze blogpost is gebaseerd op ECLI:NL:RBGEL:2018:629.